เครื่องปั่นไฟ 1 เฟส หรือ 3 เฟส — บ้านใช้ไฟ 3 เฟสต้องซื้อ 3 เฟสไหม
อัปเดต 17 พฤศจิกายน 2569
สรุปสั้นๆ
เลือกตามอุปกรณ์ที่จะใช้ ไม่ใช่ตามไฟหลวงที่ขอมา บ้านที่ขอไฟ 3 เฟส ถ้าอุปกรณ์ที่จะสำรองเป็น 220V ทั้งหมด ซื้อเครื่องเฟสเดียวก็พอ และถูกกว่ามาก
ดูจากป้ายอุปกรณ์
- เขียนว่า 220V หรือ 220/230V → เฟสเดียว
- เขียนว่า 380V หรือ 3~ → สามเฟส
แอร์บ้าน ตู้เย็น ปั๊มน้ำบ้าน ทีวี หลอดไฟ แทบทั้งหมดเป็นเฟสเดียว ส่วนที่เป็นสามเฟสมักเป็นมอเตอร์โรงงาน เครื่องกลึง ปั๊มขนาดใหญ่ ตู้เชื่อมสามเฟส
เครื่องปั่นไฟเฟสเดียว (2 สาย, 220V)
- จ่ายไฟ 220V อย่างเดียว
- เหมาะกับบ้าน ร้านค้า มอเตอร์และปั๊มเฟสเดียว
- กำลังทั้งหมดของเครื่องใช้ได้ในเฟสเดียว
เครื่องปั่นไฟสามเฟส (4 สาย, 220/380V)
- มีขั้ว N, R, S, T
- ต่อ R-N, S-N หรือ T-N → ได้ไฟ 220V (ใช้เป็นเฟสเดียว)
- ต่อ R-S-T พร้อมกัน → ได้ไฟ 380V สำหรับมอเตอร์สามเฟส
- ห้าม ต่อใช้แค่สองขั้วโดยไม่ผ่าน N เช่น R-S กับอุปกรณ์ 220V
ข้อควรรู้ที่คนมักพลาด: แต่ละเฟสได้แค่ 1 ใน 3
เครื่องสามเฟส 10 kVA ถ้าเอามาใช้กับอุปกรณ์ 220V จะใช้ได้ เฟสละประมาณ 3.3 kVA เท่านั้น ไม่ใช่ 10 kVA เต็ม คนที่ซื้อเครื่องสามเฟส 10 kVA มาเปิดแอร์ 220V ตัวใหญ่ตัวเดียวจึงมักเจอปัญหา
ถ้ามีอุปกรณ์ 220V หลายตัว ต้อง บาลานซ์เฟส คือกระจายต่อไปที่ R-N, S-N, T-N ให้แต่ละเฟสใช้ไม่เกินกำลังของเฟสนั้น
ตัวอย่างจริง
โรงงานที่ขอไฟหลวง 3 เฟส มีเครื่องกลึงมอเตอร์สามเฟส 2–3 ตัว ส่วนแอร์ ไฟ พัดลม ปั๊มน้ำ เป็นเฟสเดียวหมด
- ถ้าจะสำรองไฟ ให้เครื่องกลึง → ซื้อเครื่องสามเฟส
- ถ้าจะสำรองไฟ ให้แอร์และไฟส่องสว่าง → ซื้อเครื่องเฟสเดียว
ไฟหลวงสามเฟสมีกำลังเหลือเฟือ แบ่งสามแล้วก็ยังพอ แต่เครื่องปั่นไฟมีกำลังจำกัด จะซื้อเครื่องสามเฟสให้ใช้ได้ทุกอย่างเหมือนไฟหลวงต้องใช้เครื่องใหญ่และแพงมาก สำรองเฉพาะของจำเป็นคุ้มกว่า
เรื่องมอเตอร์สามเฟส
มอเตอร์สามเฟสมีกระแสกระชากตอนสตาร์ทต่ำกว่ามอเตอร์เฟสเดียวมาก (ประมาณ 1.5 เท่า เทียบกับ 3–5 เท่า) ถ้าต้องใช้มอเตอร์ขนาดใหญ่และมีไฟสามเฟส การใช้มอเตอร์สามเฟสจะทำให้ใช้เครื่องปั่นไฟเล็กลงได้
ดูรุ่นสามเฟสได้ที่ รุ่นแนะนำ
ยังไม่แน่ใจเรื่องขนาด? ลองใช้ตัวคำนวณวัตต์ แล้วดู รุ่นแนะนำ